Con người là nền tảng của sự phát triển
Một thành phố muốn đi xa không chỉ cần những công trình lớn, một nền kinh tế năng động hay hệ thống hạ tầng hiện đại. Sức mạnh bền vững được tạo nên từ chất lượng con người, những người có tri thức, năng lực thích ứng, tinh thần trách nhiệm, khả năng sáng tạo và ý thức đóng góp cho cộng đồng. Vì vậy, trong mỗi bước phát triển của địa phương, giáo dục luôn giữ vị trí đặc biệt, bởi đây là nơi chuẩn bị nền tảng con người trước khi con người bước vào đời sống kinh tế, xã hội và nghề nghiệp.
Đại hội XIV của Đảng xác định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, đồng thời đặt yêu cầu xây dựng nền giáo dục hiện đại, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao. Văn kiện cũng nhấn mạnh yêu cầu chú trọng giáo dục phổ thông, nâng cao năng lực số và chuẩn bị con người cho những yêu cầu mới của quá trình phát triển.
( Đại hội lần thứ XIV của Đảng – Nguồn ảnh: Báo Chính Phủ)
Đối với Đà Nẵng, yêu cầu ấy càng trở nên trực tiếp trong một không gian phát triển mới. Nghị quyết Đại hội lần thứ I Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025–2030 xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những nhiệm vụ đột phá. Đồng thời hướng tới xây dựng Đà Nẵng văn minh, hiện đại, có chất lượng cuộc sống cao và trở thành cực tăng trưởng của Việt Nam.
Nhìn từ Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, phường An Thắng, câu chuyện về nguồn nhân lực của thành phố không phải là một mục tiêu ở phía xa. Nó bắt đầu từ chính những giờ học hôm nay, từ cách một đứa trẻ học tập, suy nghĩ, giao tiếp, giải quyết vấn đề và hình thành trách nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng. Nguồn nhân lực ngày mai vì thế không bắt đầu từ giảng đường đại học hay thị trường lao động, mà được chuẩn bị từ những nền móng đầu tiên trong nhà trường.
Nguồn nhân lực không bắt đầu từ thị trường lao động
Trong một giai đoạn phát triển mà khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất và đời sống xã hội, yêu cầu đối với con người cũng thay đổi. Một nền kinh tế hiện đại không chỉ cần người lao động có kiến thức chuyên môn, mà cần những con người có khả năng học hỏi, thích ứng, hợp tác, sáng tạo và làm chủ công nghệ.
( Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu – Nguồn ảnh: Báo Chính Phủ)
Đại hội XIV đặt giáo dục vào vị trí quan trọng trong quá trình chuẩn bị nguồn nhân lực cho đất nước. Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu học tập trước mắt, mà hướng đến xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng cho những ngành, lĩnh vực trọng điểm và chiến lược.
Từ yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới, giáo dục tiểu học cần được nhìn nhận ở vị trí nền tảng của quá trình xây dựng con người. Đây không chỉ là cấp học trang bị những tri thức ban đầu, mà còn là nơi hình thành phương pháp học tập, năng lực tư duy, khả năng giao tiếp, ý thức kỷ luật và trách nhiệm của mỗi học sinh. Chất lượng giáo dục vì thế không chỉ được phản ánh ở những gì học sinh tiếp thu, mà còn ở khả năng các em biết tự học, biết suy nghĩ, biết hợp tác và từng bước làm chủ quá trình phát triển của bản thân.
Những nền tảng ấy chưa trực tiếp tạo nên một nguồn nhân lực cụ thể, nhưng lại chi phối khả năng học tập, thích ứng và phát triển của con người trong những chặng đường tiếp theo. Tri thức có thể tiếp tục được bổ sung qua các cấp học, năng lực học tập, thái độ đối với lao động, ý thức kỷ luật và trách nhiệm với cộng đồng phải được hình thành từ sớm. Bởi vậy, đầu tư cho giáo dục tiểu học không chỉ là đầu tư cho một cấp học, mà là đầu tư vào nền tảng con người và chất lượng nguồn nhân lực của tương lai.
Từ yêu cầu phát triển của Đà Nẵng đến yêu cầu đối với mỗi lớp học
Đà Nẵng bước vào nhiệm kỳ 2025–2030 với không gian phát triển mới và những yêu cầu mới. Đại hội lần thứ I Đảng bộ thành phố xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong ba nhiệm vụ đột phá. Thành phố cũng định hướng xây dựng con người nhân văn, có chất lượng sống cao, tạo nền tảng cho quá trình phát triển nhanh và bền vững
. ( Đại hội Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ I nhiệm kỳ 2025 – 2030 – Nguồn ảnh: Báo Đà Nẵng)
Thành phố Đà Nẵng đang hướng tới trở thành cực tăng trưởng, với định hướng đấy nguồn nhân lực không thể chỉ được hiểu là lực lượng lao động đã qua đào tạo. Đó còn là năng lực của cả một thế hệ trong việc tiếp nhận cái mới, làm chủ tri thức và công nghệ, thích ứng với những thay đổi của nền kinh tế và giữ được những giá trị làm nên bản sắc con người.
Từ yêu cầu phát triển của thành phố, từng lớp học phải hướng đến hình thành ở học sinh năng lực tư duy, sáng tạo, hợp tác và sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Giáo dục toàn diện trong giai đoạn mới vì thế không chỉ dừng ở tri thức, mà còn phải chuẩn bị cho học sinh khả năng tự học, thích ứng và vận dụng kiến thức vào cuộc sống. Từ yêu cầu phát triển của thành phố đến nhiệm vụ của nhà trường, sự chuyển hóa ấy được thể hiện qua chất lượng từng giờ học và sự trưởng thành của mỗi học sinh.
Chi bộ là hạt nhân gắn xây dựng Đảng với nâng cao chất lượng giáo dục
( Chi bộ là hạt nhân gắn xây dựng Đảng với nâng cao chất lượng giáo dục – Nguồn ảnh: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi)
Tại Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, xây dựng con người không tách rời công tác xây dựng Đảng và xây dựng đội ngũ. Chi bộ giữ vai trò hạt nhân lãnh đạo, gắn nhiệm vụ chính trị với nhiệm vụ chuyên môn, đưa việc học tập nghị quyết vào thực tiễn giảng dạy, quản lý và xây dựng môi trường giáo dục. Qua đó, chủ trương của Đảng được chuyển hóa thành yêu cầu cụ thể trong từng hoạt động của nhà trường.
Sức lãnh đạo của tổ chức đảng trong trường học không chỉ thể hiện ở việc triển khai chủ trương mà còn ở khả năng tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của đội ngũ. Khi kỷ cương được giữ vững, tinh thần đổi mới được khuyến khích, việc thực hiện nhiệm vụ hướng rõ hơn vào sự phát triển của học sinh.
Trong quá trình ấy, vai trò nêu gương của đảng viên có ý nghĩa trực tiếp. Nêu gương không nằm ở lời nói mà được thể hiện qua tinh thần trách nhiệm, ý thức tự học, sự chủ động đổi mới và thái độ chuẩn mực trong công việc. Khi đảng viên đi đầu trong thực hiện nhiệm vụ, yêu cầu xây dựng Đảng được lan tỏa thành nền nếp chuyên môn, góp phần hình thành văn hóa trách nhiệm trong nhà trường.
( Đảng viên, giáo viên đi đầu trong thực hiện nhiệm vụ, nâng cao chất lượng dạy và học – Nguồn ảnh: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi)
Vì vậy, xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh phải gắn với xây dựng đội ngũ có phẩm chất, năng lực và trách nhiệm; vai trò lãnh đạo của chi bộ được khẳng định không chỉ trong công tác tổ chức mà còn qua chất lượng thực hiện nhiệm vụ, chất lượng giáo dục và sự trưởng thành của học sinh.
Người thầy là cầu nối từ chủ trương đến năng lực của học sinh
Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt yêu cầu xây dựng thế hệ con người Việt Nam mới có bản lĩnh, trí tuệ, năng lực, trình độ và sức khỏe để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đồng thời xác định nhà giáo có vai trò đặc biệt quan trọng đối với chất lượng giáo dục.
( Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo – Nguồn ảnh: LuatVietnam)
Trong giáo dục tiểu học, vai trò ấy càng rõ bởi trẻ học không chỉ từ sách giáo khoa mà còn từ cách người thầy tổ chức lớp học. Một giáo viên biết khuyến khích học sinh suy nghĩ sẽ tạo ra những đứa trẻ chủ động hơn trong học tập. Một giáo viên coi trọng sự trung thực sẽ góp phần hình thành thái độ nghiêm túc đối với tri thức. Một giáo viên biết lắng nghe sẽ giúp trẻ hiểu rằng ý kiến của mình có giá trị và trách nhiệm của mình đi cùng quyền được bày tỏ.
Từ thực tiễn Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, việc chi bộ chú trọng nêu gương, đội ngũ quan tâm đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng công nghệ số cho thấy yêu cầu xây dựng đội ngũ đang được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với chất lượng giáo dục. Nhà trường đã triển khai các hoạt động đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy và xây dựng môi trường học tập an toàn, tích cực, nâng cao hiệu quả trên học sinh
( Không ngừng đổi mới, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học – Nguồn ảnh: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi)
Công nghệ không phải là đích đến của đổi mới giáo dục. Giá trị của công nghệ chỉ được khẳng định khi giúp người thầy tổ chức việc học hiệu quả hơn, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức và tạo điều kiện để học sinh phát huy tính chủ động. Một thiết bị hiện đại không thể thay thế người thầy hiểu học sinh, một nền tảng số không thể thay thế sự quan tâm, một bài giảng nhiều hình ảnh không thể thay thế năng lực tổ chức hoạt động học tập. Đổi mới giáo dục vì thế không làm giảm vai trò của người thầy, mà đặt ra yêu cầu cao hơn về chuyên môn, năng lực đổi mới và khả năng dẫn dắt học sinh trong một thế giới không ngừng thay đổi.
Từ dạy kiến thức đến hình thành năng lực học tập
Nguồn nhân lực chất lượng không thể hình thành từ một nền giáo dục chỉ truyền đạt kiến thức có sẵn. Trong bối cảnh tri thức và công nghệ không ngừng biến đổi, giáo dục phải giúp người học hình thành năng lực tự học, tư duy và thích ứng để có thể tiếp tục phát triển trong suốt quá trình trưởng thành.
Vì vậy, giáo dục tiểu học cần chú trọng hình thành cách học và cách tư duy, thay vì chỉ dừng ở việc truyền thụ kiến thức. Mỗi hoạt động học tập cần tạo cơ hội để học sinh suy nghĩ, trao đổi, vận dụng và tự chịu trách nhiệm với kết quả. Đó là nền tảng để các em từng bước hình thành năng lực giải quyết vấn đề và chủ động trước những yêu cầu mới.
Tinh thần này phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục được đặt ra trong Nghị quyết 71-NQ/TW và định hướng xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời của Đại hội XIV. Nhà trường không đào tạo nghề từ sớm, mà chuẩn bị cho học sinh năng lực học tập và phát triển, tri thức chuyên sâu sẽ tiếp tục được bồi đắp ở những cấp học và môi trường tiếp theo.
Một môi trường giáo dục có chất lượng không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức, mà còn tạo cơ hội để các em được vận động, trải nghiệm, hợp tác và rèn luyện kỹ năng. Từ những hoạt động gần gũi ấy, học sinh từng bước hình thành sự tự tin, tinh thần đoàn kết và khả năng thích ứng, đây là những hành trang cần thiết cho quá trình trưởng thành
( Hoạt động trải nghiệm góp phần hình thành ở học sinh sự tự tin, tinh thần đoàn kết và những kỹ năng cần thiết cho quá trình trưởng thành – Nguồn ảnh: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi)
Từ nhà trường đến gia đình là môi trường hình thành con người
Giáo dục con người không dừng lại trong lớp học. Những phẩm chất và năng lực được hình thành ở nhà trường chỉ bền vững khi có sự thống nhất giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Nghị quyết 71-NQ/TW xác định giáo dục là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phối hợp giữa các môi trường giáo dục.
Với học sinh tiểu học, sự phối hợp ấy càng có ý nghĩa bởi đây là giai đoạn hình thành nền nếp, thói quen và cách ứng xử. Nhà trường hướng đến tính tự lập, gia đình cần tạo điều kiện để trẻ tự thực hiện. Nhà trường giáo dục trách nhiệm, gia đình cần củng cố bằng cách ứng xử hằng ngày. Sự thống nhất giữa các môi trường giáo dục vì thế không chỉ nâng cao hiệu quả dạy học, mà còn tạo nền tảng nhất quán cho quá trình hình thành con người.
Từ thực tiễn Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, môi trường giáo dục được mở rộng qua các hoạt động tập thể, trải nghiệm và sự phối hợp của các lực lượng trong nhà trường. Năm 2025, công trình sân chơi dân gian do Chi đoàn và Liên đội phối hợp thực hiện đã tạo thêm không gian vui chơi, trải nghiệm và rèn luyện kỹ năng cho học sinh.
( Năm 2025, công trình sân chơi dân gian do Chi đoàn và Liên đội phối hợp thực hiện – Nguồn ảnh: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi)
Những hoạt động như vậy cho thấy giáo dục không chỉ diễn ra qua bài giảng, mà còn được hình thành từ cách học sinh tham gia, hợp tác và ứng xử trong đời sống tập thể. Những giá trị ấy chỉ phát huy đầy đủ khi được tiếp nối trong gia đình và cộng đồng. Nhà trường giữ vai trò giáo dục, gia đình tạo môi trường thực hành, xã hội mở rộng không gian trải nghiệm. Sự đồng hành giữa các chủ thể tạo nên một quá trình giáo dục thống nhất, góp phần hình thành những con người có năng lực, trách nhiệm và khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển mới.
Từ Trường tiểu học Nguyễn Trãi nhìn ra tương lai thành phố Đà Nẵng
Từ thực tiễn Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực được cụ thể hóa ngay trong hoạt động giáo dục hằng ngày. Nhà trường chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện. Qua đó chuyển trọng tâm từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực, phẩm chất và khả năng thích ứng của học sinh.
( Chú trọng tổ chức các hoạt động trai nghiệm cho học sinh – Nguồn ảnh: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi)
Trong dạy học, học sinh được khuyến khích suy nghĩ, trao đổi, vận dụng kiến thức và chủ động thực hiện nhiệm vụ học tập. Cách tổ chức ấy góp phần hình thành phương pháp học tập, tư duy, tính tự lập và trách nhiệm. Việc ứng dụng công nghệ trong dạy học, quản lý và kết nối với gia đình cũng tạo điều kiện để học sinh từng bước hình thành năng lực số, biết sử dụng công nghệ đúng mục đích, an toàn và có trách nhiệm
( Học sinh được khuyến khích suy nghĩ, trao đổi, vận dụng kiến thức và chủ động thực hiện nhiệm vụ học tập – Nguồn ảnh: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi)
Những việc làm tại nhà trường cho thấy xây dựng nguồn nhân lực không bắt đầu từ khi người học bước vào đại học hay thị trường lao động, mà được chuẩn bị từ những năm học đầu tiên. Chất lượng nguồn nhân lực tương lai được đặt nền từ chất lượng giáo dục hôm nay. Mỗi giờ học được đổi mới, mỗi kỹ năng được hình thành, mỗi bước trưởng thành của học sinh đều góp phần tạo nên nền móng con người cho thành phố.
Từ Trường Tiểu học Nguyễn Trãi nhìn ra yêu cầu phát triển mới của Đà Nẵng, có thể thấy đầu tư cho giáo dục tiểu học cũng là đầu tư cho năng lực phát triển lâu dài. Một thành phố hướng tới khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần những con người có tri thức, tư duy, kỹ năng, trách nhiệm và khả năng học tập suốt đời. Những phẩm chất, năng lực ấy được vun đắp từ những lớp học hôm nay, tạo nền tảng cho nguồn nhân lực Đà Nẵng ngày mai.
( Tạo nguồn nhân lực cho tương lai phát triển của thành phố Đà Nẵng – Nguồn ảnh: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi)
Trong yêu cầu phát triển mới, nguồn nhân lực là nền tảng quyết định năng lực phát triển của thành phố. Với Đà Nẵng, phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu chuẩn bị con người từ sớm, từ những nền móng đầu tiên của giáo dục.
Từ thực tiễn Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, chủ trương ấy được cụ thể hóa bằng vai trò lãnh đạo của chi bộ, trách nhiệm của đội ngũ, đổi mới chuyên môn và xây dựng môi trường phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh. Giáo dục tiểu học chưa tạo ra nguồn nhân lực trực tiếp, nhưng tạo nền móng để hình thành những con người có khả năng học tập, thích ứng và cống hiến.
Đầu tư cho chất lượng giáo dục hôm nay là chuẩn bị sức mạnh con người cho Đà Nẵng ngày mai.